Beskidy. Kultowy ośrodek z czasów PRL-u na sprzedaż. Znajduje się w popularnym uzdrowisku

Szykuje się nowy rozdział w historii Jaszowca? Jeden ze znanych ośrodków wczasowych z czasów PRL-u trafił na sprzedaż. Urząd Skarbowy w Cieszynie ogłosił, że obiekt zostanie sprzedany w drodze publicznej licytacji. Ondraszek to tzw. "punktowiec", czyli jeden z kilku tego typu budynków wchodzących w skład kompleksu wypoczynkowego Jaszowiec. Chociaż obecnie sławą przyćmiewają go Piramidy, czyli architektoniczne perły Beskidu Śląskiego, to on był niegdyś najnowocześniejszym tego typu uzdrowiskiem PRL-u.

Jaszowiec znajduje się w Ustroniu, który jest obecnie jednym z najpopularniejszych uzdrowisk w Polsce.

Został zaprojektowane jako kompleksowy ośrodek wypoczynkowy dla pracowników i ich rodzin. Budynki mieszkalne, centrum handlowo-usługowe i ambulatorium w jednym miejscu - takie rozwiązanie wcześniej było niespotykane, jeśli chodzi o tego typu obiekty w górach. Kilkanaście budynków zostało zaprojektowanych tak, by wtapiały się w krajobraz Doliny Jaszowca.

Dla architektów Jerzego i Zygmunta Winnickich oraz Ireny i Czesława Kotelów ważny był przede wszystkim komfort użytkowania, minimalistyczna forma bliski kontakt z naturą, estetyka przestrzeni, jak i możliwość zaspokajania potrzeb intelektualnych i fizycznych wypoczywających gości. Budowa trwała od 1961 do 1970 roku, a sam projekt zyskał uznanie, m.in. Ministerstwa Budownictwa, które przyznało mu nagrodę II stopnia w 1962 roku. Z kolei w 1970 roku w plebiscycie "Polityki" znalazł się wśród trzynastu najlepszych realizacji architektonicznych 25-lecia PRL.

W 1963 roku do użytku oddano pierwszy z budynków - "Dom Nauczyciela". W kolejnych latach udostępniano kolejne obiekty, jak i centrum handlowo-usługowe. Nie udało się jednak zbudować basenów, boisk i muszli koncertowej, które również były ujęte w projekcie. Łącznie, na niemal 100 ha, wybudowano 16 nowoczesnych ośrodków wypoczynkowych. Z najwyżej położonych rozpościerał się widok na Beskidy. Na terenie kompleksu działał pawilon handlowo-usługowy, restauracja, kawiarnia, poczta, kiosk Ruchu, fryzjer czy sklep wielobranżowy. Samowystarczalność sprawiła, że projekt był innowacyjny na tle innych realizacji tamtych lat. To wszystko sprawiło, że w latach 70. do Jaszowca w Ustroniu zaczęły ściągać tłumy.

Modernistyczna perełka lata świetności ma już dawno za sobą. Na przestrzeni lat zaczęła popadać w ruinę. Na sprzedaż trafił właśnie jeden z obiektów, który wchodził w skład kompleksu Jaszowca. Jak wskazuje Urząd Skarbowy w Cieszynie, szacunkowa wartość nieruchomości to 6 mln zł netto. Ondraszek znajduje się w wypoczynkowej części Ustronia, na południowym stoku Równicy. U wylotu doliny znajduje się kolej krzesełkowa na Wielką Czantorię. Obiekt znajduje się ok. 5 kilometrów od centrum miasta. W otoczeniu znajdują się domy jednorodzinne, pensjonaty i inne obiekty wypoczynkowe.

Pięciokondygnacyjny budynek posiada 45 pokoi z pełnym węzłem sanitarnym, balkony i saunę fińską. Oprócz tego znajdują się w nim trzy sale konferencyjne z pełnym wyposażeniem na ponad 200 osób.

W komunikacie czytamy, że ogólny stan budynku jest dobry: część pomieszczeń posiada lepszy standard, a część niższy. Na elewacji widoczne są spękania i odparzenia tynku, dlatego też konieczna będzie jego modernizacja. 

Ośrodek zostanie sprzedany w drodze publicznej licytacji, która jest planowana 12 marca 2026 w Urzędzie Skarbowym w Cieszynie.

Słynny kompleks ośrodków wczasowych PRL-u doczekał się filmu. W 2024 roku miała miejsce premiera dokumentu "Jaszowiec. Zapomniana nowoczesność" w reżyserii Romana Kałuży-Wierzchosławskiego. To nie tylko opowieść o atmosferze lat 60. i 70., obowiązujących wówczas założeniach urbanistycznych i architektonicznych. Twórcy przyglądają się kwestii "niechcianego" dziedzictwa, które odchodzi do przeszłości przez nieodpowiednie traktowanie.

Film pokazuje stan zachowania obiektów i poszukuje odpowiedzi, czy Jaszowiec jest już jedynie wspomnieniem utraconej wizji czy może być inspiracją dla współczesnego turystycznego budownictwa w górach.

"Film bada, czy możliwe jest uratowanie tego przykładu modernizmu w Beskidach oraz jakie lekcje płyną z tej realizacji dla współczesnych architektów i inwestorów" - czytamy w opisie.

Pomysłodawca i współreżyser filmu Mateusz Bielesz w podcaście "Audycje kulturalne" podkreślił, że "w latach 70. w Jaszowcu wypoczywać chciał każdy. Kres świetności obiektu położyły czasy transformacji oraz późniejsza prywatyzacja".

Obiekty trafiły w prywatne ręce, a nowi właściciele zmodernizowali je według swojego uznania. Przez to naruszone zostały unikatowe w skali Polski budynki, jak i zniknęły mozaiki czy zdobienia, z których słynął Jaszowiec.

Źródło: slaskie.kas.gov.pl/audycjekulturalne.pl/vod.tvp.pl

To, co miały nasze babcie, dziś znów zachwyca. Kredens, porcelana, koronkowe obrusy - rzeczy, które jeszcze niedawno wydawały się staroświeckie, wracają do łask. Niektóre - zwłaszcza te z PRL są poszukiwane przez kolekcjonerów. Zobacz na styl.interia.pl, jak wnieść do swojego domu odrobinę dawnych czasów w nowoczesnym wydaniu.