Barokowy kolos koło Wrocławia przyćmiewa europejskie zabytki. Jego wnętrza zachwycają

Opactwo Cystersów w Lubiążu to imponujący zespół klasztorny, uznawany za jeden z najważniejszych zabytków tego typu w Europie, a zarazem największe opactwo cysterskie na świecie. Nazywane jest prawdziwą perłą śląskiego baroku i zachwyca rozmachem oraz bogactwem architektonicznych detali.

Kompleks należy do największych obiektów sakralnych globu - ustępuje jedynie hiszpańskiemu Eskurialowi. Jego skala robi ogromne wrażenie: kubatura przewyższa trzykrotnie Zamek Królewski na Wawelu, dachy zajmują powierzchnię około 2,5 hektara, a monumentalna fasada o długości 223 metrów jest najdłuższą barokową elewacją w Europie.

Pod gotycką bazyliką znajdują się krypty z nagrobkami Piastów Śląskich, w tym Bolesława Wysokiego, a także mumie cysterskich opatów i zakonników. Do dziś w dobrym stanie zachowało się niemal sto takich szczątków.

Kompleks położony jest niecałe 55 km na zachód od Wrocławia, przez co stanowi świetne miejsce na jednodniowy wypad za miasto z całą rodziną.

Zobacz również: To tu spalono ostatnią "czarownicę" w Europie. Kameralne miasto idealne na weekend

Historia tego miejsca jest dość burzliwa i sięga czasów wczesnego średniowiecza. Gród w Lubiążu, położony przy ważnej przeprawie przez Odrę, istniał już w epoce wczesnofeudalnej. Początkowo funkcjonowali tu benedyktyni, jednak prawdziwy przełom nastąpił w 1163 roku, kiedy z inicjatywy księcia Bolesława I Wysokiego sprowadzono cystersów z Turyngii.

Nowy zakon szybko rozwinął swoją działalność - powstawały kolejne filie, a majątek klasztoru systematycznie się powiększał. W XIV wieku opactwo stało się jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych i intelektualnych regionu. Okres prosperity przerwały jednak wojny husyckie, które zapoczątkowały długi czas stagnacji i osłabienia znaczenia klasztoru.

Dopiero po wojnie trzydziestoletniej nastąpiło odrodzenie. Przez ponad sto lat opactwo przeżywało ponowny rozkwit - rozbudowano monumentalny kompleks, wzniesiono pałac opata, a wnętrza wypełniły dzieła wybitnych artystów, które do dziś przypominają o dawnej świetności tego miejsca.

Początek XIX wieku przyniósł jednak kres działalności cystersów w Lubiążu. W 1810 roku klasztor został zsekularyzowany, zakon rozwiązano, a jego cenne wyposażenie wywieziono. Od tego momentu budynki pełniły różne funkcje - od magazynów po szpitale - co stopniowo odbijało się na ich stanie.

Okres po II wojnie światowej był szczególnie trudny. W 1945 roku kompleks został zdewastowany przez żołnierzy Armii Czerwonej, którzy zniszczyli m.in. groby Piastów śląskich. W kolejnych latach funkcjonował tu szpital, a następnie obiekt wykorzystywano jedynie częściowo jako magazyny. Brak stałej opieki doprowadził do postępującej degradacji zabudowań.

Z biegiem lat Lubiąż obrósł także legendami. W okresie PRL prowadzono tu poszukiwania rzekomych skarbów, w tym mitycznego "złota Wrocławia", a także tajnych instalacji z czasów II wojny światowej. Choć sensacyjne hipotezy nie znalazły potwierdzenia, przyczyniły się do budowania tajemniczej aury tego miejsca.

Przełom w historii klasztoru nastąpił dopiero w 1989 roku, kiedy powołano Fundację Lubiąż. Jej głównym celem stało się uratowanie opactwa przed całkowitym zniszczeniem i przywrócenie mu dawnej świetności. W momencie przejęcia stan techniczny budynków był bardzo zły - zagrożona była nawet stabilność konstrukcji.

Rozpoczęto więc szeroko zakrojone prace ratunkowe. Wzmocniono konstrukcję klasztoru, odnowiono dachy większości budynków oraz zabezpieczono najważniejsze elementy architektoniczne. Równolegle prowadzono działania konserwatorskie, obejmujące najcenniejsze wnętrza, takie jak reprezentacyjne sale czy kaplice.

Proces renowacji trwa do dziś i obejmuje kolejne części kompleksu.

Zobacz również: Zamki na skałach i doliny jak z południa Europy. To idealny pomysł na majowy długi weekend

Od 1996 roku możemy podziwiać imponującą Salę Książęcą, uznawaną za jedno z najwybitniejszych dzieł śląskiego baroku. Wnętrze o powierzchni ponad 400 metrów kwadratowych i wysokości 13,4 m zajmuje dwie kondygnacje budynku, a jego wystrój tworzą m.in. rzeźby Józefa Mangoldta oraz freski i plafon autorstwa Christiana Bentuma. Dziś sala pełni funkcję przestrzeni koncertowej, goszcząc wybrane wydarzenia Międzynarodowego Festiwalu "Wratislavia Cantans".

W kolejnych latach udostępniono także inne reprezentacyjne wnętrza opactwa, w tym refektarz opata oraz refektarz letni, których renowację zakończono w 2005 roku. Dzięki temu dziś podziwiać możemy odrestaurowany dawny kościół Najświętszej Marii Panny, a w wybrane dni, przestrzenie na co dzień zamknięte, takie jak podziemia czy strychy.

Opactwo stało się również ważnym ośrodkiem wydarzeń kulturalnych i artystycznych. Od 2001 roku odbywa się tu SLOT Art Festival, poświęcony kulturze alternatywnej. Współpraca z instytucjami naukowymi i kulturalnymi sprawia, że w Lubiążu organizowane są także wystawy poświęcone historii i kulturze Śląska, przygotowywane m.in. we współpracy z Haus Schlesien.

Monumentalne wnętrza opactwa wykorzystywano jako plany filmów i teledysków - kręcono tu m.in. wideoklipy zespołu Behemoth oraz Sylwii Grzeszczak.

Zwiedzanie opactwa w Lubiążu jest możliwe przez cały rok, a obiekt pozostaje otwarty dla turystów codziennie. W sezonie letnim, od kwietnia do końca września, można go odwiedzać w godzinach 10:00-17:00 (ostatnie wejście o 16:00), natomiast w okresie jesienno-zimowym - od 10:00 do 15:00, z ostatnim wejściem o 14:00. Zwiedzanie odbywa się w grupach, które wchodzą o każdej pełnej godzinie, a w cenie biletu zawarte jest oprowadzanie z przewodnikiem.

Podczas wizyty udostępniane są najważniejsze i najbardziej reprezentacyjne przestrzenie kompleksu, takie jak Jadalnia Opata, Sala Książęca, kościół Najświętszej Marii Panny oraz Refektarz Letni. Warto pamiętać, że wnętrza nie są ogrzewane, dlatego szczególnie w chłodniejszych miesiącach należy zadbać o odpowiedni ubiór. Rezerwacja terminu jest wymagana jedynie w przypadku większych grup, liczących co najmniej 20 osób.

Bilet normalny kosztuje 40 zł, a ulgowy 30 zł.

Rozległy teren opactwa zachęca również do spacerów - wokół znajdują się zielone przestrzenie, niewielkie zbiorniki wodne oraz ścieżki prowadzące do pobliskiego lasu, gdzie można odpocząć w ciszy i bliskości natury.

Odkryj ukryte zakątki, które zachwycą każdego podróżnika. Z dala od tłumów i utartych szlaków czekają miejsca pełne magii i lokalnego kolorytu. Przekonaj się, gdzie warto pojechać jeszcze w tym roku. Więcej w kategorii PODRÓŻE