Spis treści:
- Korale koloru turkusowego
- Wyspiarskie klimaty
- W podwodnym świecie Malediwów
- Paszport dla żółwia
- Kuchnia malediwska z indyjskim twistem
- Tam, gdzie rzeczywistość dogania Instagram
Korale koloru turkusowego
Niespełna 1200 wysp, z których zamieszkałych jest tylko około 200, zgrupowanych jest w 26 naturalnych atolach. Każdy atol to właściwie ogromny pierścień rafy koralowej z laguną w środku. Wysepki są tylko fragmentami tej wystającej ponad wodę konstrukcji. Pod powierzchnią znajduje się gigantyczny podwodny system raf. Malediwy leżą na szczycie podmorskiego grzbietu, na którym przez miliony lat rozwijały się koralowce.
Jednak rafy koralowe są dla Malediwów czymś znacznie ważniejszym niż atrakcją turystyczną. Stanowią naturalną ochronę wysp przed falami i sztormami. 80 procent lądu Malediwów leży mniej niż metr nad poziomem morza, zmiany klimatyczne, topniejące lodowce i stale podnoszący się poziom mórz i oceanów spowoduje, że w ciągu najbliższych 25 lat znaczna część powierzchni kraju może zostać zalana. Trudno o bardziej osobliwy raj: wyspy, które wydają się wieczne, są jednocześnie jednymi z najbardziej kruchych miejsc na Ziemi i w ciągu najbliższych dekad mogą zniknąć z jej powierzchni.
Wyspiarskie klimaty
Gdy samolot zbliża się do lądowania westchnieniom nie ma końca. Pasażerowie przyklejeni do szyb robią zdjęcia wysepkom otoczonym turkusową wodą. Na Malediwach rzeczywistość dogoniła Instagram. Tu nie potrzeba żadnej obróbki, kolory oceanu, piasku i soczystej zieleni wydają się wręcz nierealne, wyglądają dosłownie tak, jakby ktoś nałożył na nie filtr. Przejrzystość wody pozwala obserwować morskie stworzenia z poziomu plaży, a czaple przysiadają na kamieniach w porcie i z uwagą obserwują turystów docierających tu niezależnie od pory roku z każdego zakątka świata.
Malutka wysepka Helengeli, na której się zatrzymuje ma jedną drogę przez środek i niespełna kilometr długości. 1023 kroki od jednego końca do drugiego. Nie ma tu spalinowych pojazdów, jest kilka meleksów, a obsługa hotelu porusza się na rowerach ze specjalnymi pojemnikami zamiast bagażników. Jesteśmy w okolicy równika, dzień i noc trwają więc po 12 godzin. Słońce wschodzi i zachodzi o tej samej porze. Egzotyczny gaj pokrywa ¾ wyspy. Palmy kokosowe, drzewa chlebowe, plumerie i hibiskusy kipią zielenią.
Życie toczy się tu w rytmie przypływów i odpływów, natura stawia swoje warunki. - Czujesz ten wiatr? Będzie padać - mówi mi kelner stawiając przede mną imbryczek z herbatą - zawsze pada, kiedy tak wieje. Godzinę później pada. Deszcz, który przynosi monsun, jak to o tej porze roku jest mocny, rzęsity, z impetem uderza o taras i mija tak samo szybko, jak nadszedł.
W podwodnym świecie Malediwów
Kamilę Rashidi spotykam nieopodal hotelowego morskiego centrum edukacyjnego. Pracuje w Oblu Nature na stanowisku biolożki morskiej, jest odpowiedzialna za edukację gości, prowadzi regularne spotkania, prelekcje oraz wycieczki snorkelingowe, podczas których przybliża funkcjonowanie lokalnej rafy koralowej, łącząc edukację z bezpośrednim doświadczeniem podwodnego świata. Zanim zejdziemy razem pod wodę wymieniamy wspomnienia dotyczące jej rodzinnego kraju - Kamilah pochodzi z Malezji, jej tata jest nurkiem więc od dziecka spędzała dużo czasu pod wodą i tak pasja przerodziła się w pracę na rzecz ochrony morskiego środowiska.
- Wolę pracę na wyspach, dużo bardziej niż tę w akwarium - podkreśla Kamilah gdy zmierzamy w stronę plaży. - Helengeli nie jest sztucznie usypana jak niektóre wyspy, na których znajdują się resorty, to wyspa naturalna z rafą, która powstawała przez wieki. Dlatego za każdym razem, gdy wchodzisz do wody jest inaczej, czasem to kwestia szczęścia, ale każdego dnia zobaczysz coś innego - tłumaczy, gdy zakładam rurkę i maskę. Półtorej godziny później siedzimy owinięte ręcznikami i rozmawiamy o bogactwie podwodnego świata. - Masz szczęście - mówi Kamilah - to twój pierwszy raz tutaj a widziałaś już rekiny, żółwia, orlenie i dziesiątki gatunków tutejszych ryb - to naprawdę dużo dodaje.
"Masz szczęście" usłyszę tu zresztą jeszcze wielokrotnie. Wtedy, gdy płynąc łódką będę mogła oglądać stada bawiących się beztrosko delfinów, gdy owocożerne rudawki wielkie będą siadać na namorzynowcach i patrzeć swoimi wyłupiastymi oczami, gdy czaple będą dumnie spacerować w zatoczce tuż koło mojego domku, albo gdy stadko rekinów będzie rano wypływać z przystani, przy której cumują łódki. Mieć szczęście obcowania z naturą okazuje się dziś niezwykłym przywilejem.
Paszport dla żółwia
Żółwie to jedna z największych tutejszych atrakcji. - Na całym świecie istnieje 7 gatunków żółwi morskich, pięć z nich można spotkać na Malediwach - mówi Kamila, podkreślając równocześnie, że praktycznie wszystkie są dziś zagrożone wyginięciem. - Każdy żółw ma swój paszport - mówi biolożka, opowiadając o systemie identyfikacji żółwi morskich, który polega na robieniu zdjęć lewego i prawego profilu ich pyska, a następnie wysyłaniu ich do lokalnej organizacji, która sprawdza je w swojej bazie danych i rejestruje pod unikalnym, krajowym identyfikatorem. - Każdy żółw ma nieco inny układ łusek, to taki ich unikalny zestaw, jak nasze odciski palców, dzięki temu możemy je rozróżnić.
Ambicją Kamili jest też przekazanie wiedzy o rafie i sposobach jej ochrony turystom odwiedzającym wyspę. Wyraźnie smutnieje opowiadając o osobach, które mimo komunikatów i tablic edukacyjnych bezrefleksyjnie przykładają rękę do niszczenia kruchego ekosystemu. - Niektórzy przyjeżdżają na wyspę i nie wiedzą, co widzą, nie wiedzą nawet, że koralowiec to zwierzę, depczą kruche koralowce, dotykają ich, łapią zwierzęta, albo o zgrozo karmią ryby ciastkami żeby zrobić ładne zdjęcie - mówi. Dodatkowo ludzie przed wejściem do wody smarują się kremami z filtrem zawierającymi tlenek cynku, spryskują perfumami, a kosmetyki i zawarta w nich chemia są dla rafy zabójcze i dlatego prowadzę działania edukacyjne - podkreśla biolożka. Do tego dochodzą zmiany klimatyczne. - Globalne ocieplenie wywołuje zjawisko blaknięcia koralowców, które potrafi w krótkim czasie zniszczyć całe ekosystemy - podkreśla i podaje przykład ze swoich praktyk w Malezji w 2024 roku, gdzie z powodu blaknięcia cała rafa oraz prowadzona tam szkółka obumarły w zaledwie kilka tygodni, bezpowrotnie niwecząc efekty pracy sadzenia koralowców trwającej od 2018 roku.
Pomna wszelkich wskazówek Kamili spędzam mnóstwo czasu pod wodą obserwując morskie życie. Rafa potrafi się zmieniać z godziny na godzinę. W zależności od pogody, pory dnia, światła podwodny świat odkrywa przede mną coraz to nowe oblicza.
Kuchnia malediwska z indyjskim twistem
Dla osób lubiących wyspiarski klimat i morskie smaki Malediwy to także kulinarny raj. Choć pierwsze spotkanie z lokalną kuchnią skończyło się poszukiwaniem sposobu na zgaszenie ognia płonącego w moich ustach po spróbowaniu śniadaniowej pasty mas huni. Połączenie tuńczyka, wiórków kokosowych, cebuli, limonki i chili brzmiało niewinnie, do momentu, aż okazało się, że chili na Malediwach, podobnie zresztą jak na pobliskiej Sri Lance, ma poziom ostrości, który potrafi przyprawić o łzy, bynajmniej nie wzruszenia.
Szef kuchni hotelu Oblu Nature, Anirudh Deskpande, gdy opowiadam mu tę historię uśmiecha się ze zrozumieniem. Dba o to, by goście mieli możliwość spróbowania lokalnych smaków, a równocześnie mogli jeść to, co znają i lubią. To niełatwe zadanie, zważywszy na fakt, że wśród gości najczęściej odwiedzających to miejsce znajdują się turyści z Chin, Wielkiej Brytanii i Niemiec. - W mojej kuchni pracują ludzie ośmiu różnych narodowości - mówi szef Anirudh - to sprzyja kreatywności, bo każdy wnosi coś od siebie, każdy ma swój własny charakter i zna nieco inne techniki - podkreśla.
Kuchnia malediwska jest bardzo prosta, mocno związana z morzem i tym, co można wyhodować na wyspie. Opiera się głównie na owocach morza, a jej podstawą jest tuńczyk.
- Staramy się używać tego, co rośnie lokalnie, a mamy tu przede wszystkim kokosy, malediwskie papryczki chili, które już poznałaś i świeże zioła. Używamy liści curry i moringi, dla niektórych to rzeczy egzotyczne, dla nas powszednie - mówi kucharz wskazując na rosnące nieopodal krzewy. Wspomina, że jego największą inspiracją od zawsze była babcia, która wciąż gotuje na tradycyjnym palenisku opalanym drewnem i odmawia korzystania z miksera elektrycznego. Używa ręcznego, kamiennego moździerza, co według kucharza ma też swoje naukowe uzasadnienie: - Tarcie kamienia nie wytwarza ciepła, dzięki czemu mielone przyprawy i oleje zachowują pełnię świeżego aromatu, w przeciwieństwie do tych podgrzanych przez szybko obracające się ostrza miksera - opowiada pochodzący z Indii szef Deskpande, dodając przy okazji, że życie na tak maleńkiej wyspie niesie ze sobą wyzwania, ale też stwarza mnóstwo sytuacji, w których trzeba improwizować, dlatego nie ma tu mowy o rutynie.
Tam, gdzie rzeczywistość dogania Instagram
Na śniadaniu zawsze zahaczam o kącik indyjski, fasolkę w sosie pomidorowym i bekon bez żalu pozostawiając Brytyjczykom, moja dosa nadziana aromatycznymi ziemniakami z lokalnymi kiszonkami to smak, który zostanie ze mną na długo, podobnie jak szum fal Oceanu Indyjskiego tuż za oknem domku stojącego na plaży.
Są tacy, którzy nie wyobrażają sobie tygodnia bez treningu. W klimatyzowanym pawilonie z widokiem na krystalicznie czystą wodę robią więc swoje kilometry na bieżniach, inni spędzają czas na leżakach, kajakach albo łódkach. Rano nauczyciel jogi intonuje mantry, czasem słychać flet, wieczorem rozlegają się dźwięki bodu beru - wielkich bębnów z pnia palmy kokosowej. Podobno offline jest nowym luksusem, Malediwy jak żadne inne miejsce mogą sprzyjać odcięciu się od świata. Instagramowe widoki będą nam tu wciąż towarzyszyć i nie da się od nich uciec, ale kiedy przestanie się traktować je jak pocztówkę, okazuje się, że pod tym idealnym obrazkiem kryje się niezwykle ciekawy, kruchy i różnorodny świat.
Odkryj ukryte zakątki, które zachwycą każdego podróżnika. Z dala od tłumów i utartych szlaków czekają miejsca pełne magii i lokalnego kolorytu. Przekonaj się, gdzie warto pojechać jeszcze w tym roku. Więcej w kategorii PODRÓŻE
