Polka w Azji na Chiński Nowy Rok. "Tutaj to dzieci obdarowują rodziców pieniędzmi"

W wielu krajach Azji początek nowego etapu wyznacza kalendarz księżycowo-słoneczny, dlatego święto wypada za każdym razem w innym terminie - między końcem stycznia a połową lutego. W tym roku data przypada na 17 lutego. Obecny okres pozostaje pod wpływem ognistego Konia, symbolu energii, odwagi i ruchu naprzód. Tradycja mówi, że sprzyja on zmianom, podróżom i śmiałym decyzjom, dlatego wiele osób traktuje ten moment jak symboliczny start. Nowy rozdział w życiu. To nie tylko zmiana daty, lecz także czas porządków, zamykania spraw i przyciągania pomyślności na kolejne miesiące.

Tegoroczny Lunarny Nowy Rok okazał się dla mnie wyjątkowo symboliczny - jego patronem jest wszak Koń, czyli znak, pod którym sama przyszłam na świat. W chińskim zodiaku każdy cykl ma swojego opiekuna i powraca on co dwanaście lat, wyznaczając astrologiczny rytm przypisany datą urodzenia.

Jak się świętuje Lunarny Nowy Rok w Azji (a dokładniej, na Tajwanie)? Obchody przypominają te bożonarodzeniowe - z tą różnicą, że zamiast kościoła jest świątynia, zamiast kolacji wigilijnej uroczysta wieczerza w przeddzień Nowego Roku. Z prezentami też na opak, bo to dzieci zwykle wręczają je rodzicom. Ale zacznijmy od początku.

Najważniejszym momentem jest uroczysta kolacja rodzinna w przeddzień Nowego Roku. Stół ugina się wtedy od potraw, a każda z nich niesie konkretne znaczenie: ryba symbolizuje dostatek, pierożki bogactwo, a długie makarony długowieczność. Nikt nie je przypadkowo - tu każdy składnik ma swoją symbolikę i historię. Siedząc przy stole, miałam wrażenie, że to trochę jak nasze święta: bliscy obok, mnóstwo jedzenia i poczucie wyjątkowości chwili, tylko całość odbywa się w bardziej intensywnej, barwnej atmosferze.

Jednym z najważniejszych punktów świętowania - które trwa tradycyjnie 15 dni, od pierwszego dnia nowego roku księżycowego aż do Święta Latarni - jest wyjście do świątyni. Na Tajwanie są one dosłownie na każdym kroku i w tym czasie wypełniają się całymi rodzinami. Ludzie zapalają kadzidła, kłaniają się bóstwom i składają dary, najczęściej owoce, słodycze albo gotowe potrawy, które po rytuale zabiera się do domu i zjada - wierzy się, że zostały naładowane dobrą energią. Modlitwy kierowane są do różnych bóstw tradycji taoistycznej i ludowej, np. Guanyin, Mazu czy lokalnych opiekunów miejsca, a intencje najczęściej dotyczą zdrowia, powodzenia i ochrony na nadchodzący czas.

Bardzo charakterystyczny jest rytuał z drewnianymi półksiężycami jiaobei - rzuca się je na ziemię z pytaniem (a właściwie intencją) w myślach. Układ jednej strony płaskiej i jednej wypukłej oznacza odpowiedź "tak", dwie płaskie to "nie", a dwie wypukłe - znak, że trzeba zapytać jeszcze raz. Za prawdziwe potwierdzenie uznaje się dopiero sytuację, gdy odpowiedź "tak" wypadnie trzy razy pod rząd. Udało mi się za pierwszym razem!

Można też poprosić kapłana o specjalną 'modlitwę' w konkretnej intencji - coś na kształt zamawiania mszy w Europie - i właśnie taki rytuał rodzice mojego partnera zamówili dla nas. Tłumy wiernych były tak ogromne, że okolice świątyń dosłownie się korkowały, a dym kadzideł unosił się wszędzie. Wróciłam do domu przesiąknięta tym zapachem od stóp do głów.

Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów świętowania są czerwone koperty z pieniędzmi, które nie są zwykłym prezentem, lecz symbolem przekazywania szczęścia, dobrobytu i pomyślności. Wręcza się je dzieciom, młodszym członkom rodziny, a często także rodzicom lub bliskim jako znak troski i dobrych życzeń na nadchodzący czas. Kwoty w środku nierzadko są wysokie, bo hojność ma przyciągać powodzenie do darczyńcy.

Wśród moich lokalnych znajomych panuje przekonanie, że dorosłe dziecko, które dobrze radzi sobie w życiu, powinno finansowo obdarować rodziców. Znaczenie ma nawet sama liczba w kopercie - szczególnie pożądane są sumy z cyfrą 8 (symbol bogactwa), 6 (pomyślność) lub 9 (długowieczność), natomiast unika się 4, uznawanej za pechową.

Zgodnie z tradycją w noc poprzedzającą pierwszy dzień Księżycowego Nowego Roku nie powinno się zasypiać, bo czuwanie ma zapewnić bliskim długie życie i pomyślność. Świętowanie trwa więc aż do świtu - przy grach, rozmowach, pokazach fajerwerków i nieustannym podjadaniu potraw. Huk petard ma odstraszać złe duchy, a śmiech i radosny gwar przyciągać dobrą energię. To trochę jak połączenie sylwestra, rodzinnego zjazdu i świątecznej magii, tylko w znacznie intensywniejszej odsłonie. Nie planowałam nie spać całą noc, ale nieustanne wybuchy fajerwerków sprawiły, że ostatecznie i tak nie zmrużyłam oka.

Uwierzcie mi, Tajwańczycy mają prawdziwego "fioła" na punkcie fajerwerków wszelkiego rodzaju.

Mój pierwszy Chiński Nowy Rok na Tajwanie był jak zderzenie z innym światem - głośniejszym, bardziej symbolicznym i niesamowicie rodzinnym. Na początku, widząc całe zamieszanie wokół Chińskiego Nowego Roku, pomyślałam: wszystko inne, a jednak takie samo. Bo przecież emocje mamy takie same - potrafimy się wzruszać, cieszyć i przeżywać ważne chwile niezależnie od miejsca na świecie. Różnią się jedynie tradycje i sposób świętowania.