Spis treści:
- Zamki i pałace w województwie świętokrzyskim
- Zamek w Sandomierzu
- Pałac w Kurozwękach
- Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
- Zamek królewski w Chęcinach
- Inne ruiny i dwory obronne w Świętokrzyskiem
Tekst jest częścią cyklu "Polska na własne oczy" - krajoznawczej akcji Interii, w ramach której w każdym tygodniu, od czerwca do września, zabieramy Was do innego województwa. Odkrywamy to, co mniej znane, przywołujemy zapomniane historie, opisujemy ludzi i miejsca, dzięki którym dany region jest wyjątkowy. Teraz zwiedzamy najciekawsze miejsca w województwie podkarpackim. Ruszaj z nami w drogę!
Zamki i pałace w województwie świętokrzyskim
Podróż po średniowiecznych i renesansowych zamkach województwa świętokrzyskiego może zajęć ci kilka dni. Niektóre z nich zachowały się w dobrym stanie i stanowią prawdziwą perełkę turystyczną, inne stanowią ogólnodostępne, owiane legendami ruiny niosące ślad długiej, burzliwej historii.
Podczas planowania wycieczki po świętokrzyskim szlaku zamków i ruin nie możesz pominąć polskiego Wersalu, czyli zamku Krzyżtopór, czy zamku w Chęcinach. Godny uwagi jest również pałac Tarłów czy miasto Szydłów - nazywane polskim Carcassonne. Poznaj najciekawsze zamki i ruiny województwa świętokrzyskiego.
Zamek w Sandomierzu
Będąc w Sandomierzu, nie można pominąć górującego na wzgórzu Zamku Królewskiego. Został zbudowany w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego na miejscu dawnego, drewnianego grodu. Zamek doczekał się licznych remontów. Kazimierz Jagiellończyk stworzył z niego iście gotycką budowlę, a Zygmunt Stary przebudował w stylu renesansowym. Podczas potopu szwedzkiego zamek został wysadzony i niemal doszczętnie zniszczony. W latach 1680-1688 jego odbudową zajął się Jan II Sobieski, nadając mu pałacowy charakter.
Obecnie w zamku znajduje się muzeum udostępniające zwiedzającym liczne wystawy stałe i czasowe eksponatów związanych z historią regionu. Z dziedzińca zamku roztacza się piękny widok na Wisłę i katedrę.
Ceny biletów:
- bilet normalny 25 zł
- bilet ulgowy 18 zł
- zwiedzanie z przewodnikiem 70 zł
Pałac w Kurozwękach
Pałac w Kurozwękach zwany także Pałacem Popielów zachwyca swoim majestatem. Jest to ogromny kompleks pałacowy, który w czasie swojej długiej historii podlegał licznym przebudowom. Zmiany kolejnych stylów architektonicznych można podziwiać w bogactwie stylistyki budowli. Podczas zwiedzania dostrzeżesz ślady XIV-wiecznego zamku rycerskiego, dworu obronnego i barokowo-klasycznej rezydencji.
W murach pałacu w Kurozwękach obecnie znajduje się hotel, restauracja i kawiarnie, a także muzeum zbierające pamiątki i skarby rodu Popielów oraz dzieła Józefa Czapskiego. Na terenie pałacu można zwiedzić także hodowlę bizonów amerykańskich oraz zgubić się w czasowo dostępnych labiryntach bukowym i w kukurydzy.
Ceny biletów wejścia na pałac w Kurozwękach:
- bilet normalny 10 zł
- bilet ulgowy 8 zł
- zwiedzanie z przewodnikiem 41 zł/35 zł
Wstęp na dodatkowe atrakcje jest płatny osobno.
Zamek Krzyżtopór w Ujeździe
Zamek Krzyżtopór w Ujeździe w latach swojej świetności nazywany był polskim Wersalem. Jest doskonałym przykładem budowli typu palazzo in fortezza łączącego cechy rezydencji pałacowej i obronnej. Wybudowany został przez Krzysztofa Ossolińskiego w latach 1627-1644. Zamek wzniesiono na planie pięciokątnej bastionowej fortyfikacji, a jego plan nawiązuje do zamku Caprarola - siedziby rodu Farnese, którą Ossoliński odwiedził podczas podróży do Rzymu.
Zamek Krzyżtopór skrywa fascynujący symbolizm. Cztery narożne baszty miały odzwierciedlać cztery pory roku, dwanaście reprezentacyjnych sal - miesiące, 52 komnaty - tygodnie, a 365 okien symbolizowało liczbę dni w roku. Wśród oryginalnych rozwiązań Ossolińskiego nie można pominąć także sali jadalnej, której szklany strop ponoć stanowił ogromne akwarium z egzotycznymi rybami.
Skąd nazwa zamku? Początkowo pałac nazywano Krzysztopór - od imienia fundatora i jego herbu, w którym znajduje się topór. Dzisiejsza nazwa Krzyżtopór nawiązuje do znajdujących się nad bramą główną symboli krzyża i topora.
Obecnie można podziwiać ruiny zamku Krzysztopór o powierzchni 1,3 hektara, podążając jedną z kilku dostępnych tras. Podczas nich odwiedzisz bastiony, pozostałości po ogrodach pałacowych, piwnice, stajnie królewską cechującą się doskonałą akustyką, kaplice czy salę jadalną. Niewątpliwą atrakcją jest także szlak wiodący do piwnic, który wymaga doświetlania latarkami czy nocne zwiedzanie zamku.
W zamku ponoć straszy. Podczas zwiedzania można napotkać ducha białej damy czy ducha Krzysztofa Ossolińskiego, który zmarł w wieku 58 lat, ciesząc się skończonym pałacem tylko przez rok. Ponoć zabrany mu czas w rezydencji nadrabia po śmierci, przechadzając się po zamkowych wieżach.
Ceny biletów na zamek Krzyżtopór:
- bilet normalny 15-13 zł
- bilet ulgowy 13-10 zł
Zamek królewski w Chęcinach
Podróżując po województwie świętokrzyskim, warto także zawitać na zamek królewski w Chęcinach. W czasach powstania w XIII-XIV wieku był ważnym ośrodkiem politycznym odradzającego się po rozbiciu dzielnicowym państwa polskiego. Władysław Łokietek z zamku w Chęcinach ruszył ze swoim wojskiem stoczyć bitwę z krzyżakami pod Płowcami.
Zamek położony jest na wzgórzu, jego mury doskonale wpasowują się w górę zamkową. Dzięki swojej lokalizacji dwie potężne wieże zamku są dobrze widoczne z daleka. Co ciekawe okolice ruiny zamku stały się planem filmowym podczas kręcenia "Pana Wołodyjowskiego" w reżyserii Jerzego Hoffmana.
Dziś możesz zwiedzić ruiny zamku, zejść do lochu i skarbca. Odwiedzić jedną z dwóch zachowanych baszt. Podczas zwiedzania być może będziesz mieć szczęście i spotkać ducha Bony Sforzy, która rezydowała niegdyś na zamku i próbowała stamtąd wywieźć do Italii swoje cenne skarby. Ponoć do dziś ich szuka. Zamek otwarty jest cały rok. Warto jednak odwiedzić go podczas organizowanych na zamku inscenizacji historycznych.
Ceny biletów wstępu na zamek w Chęcinach:
- bilet normalny 23 zł
- bilet ulgowy 19 zł
Inne ruiny i dwory obronne w Świętokrzyskiem
Województwo świętokrzyskie skrywa znacznie więcej ciekawych lokalizacji będących pozostałościami po bogatej historii regionu. Podczas wycieczki warto zakręcić do ruin zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie wzniesionego w 1365 roku. Budowla z czasem była wielokrotnie przebudowana. Nadawano jej cechy stylu gotyckiego i renesansowego. W 2025 roku zamek jest w remoncie, dlatego wstęp do niego jest niemożliwy. Budowlę można jednak podziwiać z daleka.
Kolejną wartą uwagi budowlą jest pałac Tarłów w Podzamczu Piekoszowskim. Zwiedzanie tego obiektu jest darmowe. Ruiny barokowej rezydencji pochodzą z XVII wieku. Obiekt powstał na polecenie Jana Aleksandra Tarło dla swojej drugiej żony Anny Czartoryskiej. Podobno koszt budowy rezydencji pochłonął 30 wsi.
Szydłów jest miastem położonym w województwie świętokrzyskim. Dzięki swojej średniowiecznej zabudowie zwane jest polskim Carcassonne. W Szydłowie znajduje się zamek królewski, późnorenesansowa synagoga, ruiny szpitala czy mury obronne z blankami. Na terenie tego królewskiego miasta można zwiedzić także kościół z XIV wieku wybudowany na polecenie Kazimierza Wielkiego.
***
O akcji "Polska na własne oczy"
Wakacje, znowu są wakacje! Polacy tłumnie ruszają na długo wyczekiwany odpoczynek, a my chcemy im w tym towarzyszyć, służyć dobrą radą, co można zobaczyć w naszym pięknym kraju. Może wspaniałe atrakcje czekają dosłownie tuż za rogiem? Cudze chwalicie, swego nie znacie - pisał poeta. I my chcemy pokazać, że faktycznie tak jest. W tym roku będziemy w warmińskich lasach, nad Łyną, w Białowieży, Ciechocinku, na Roztoczu i w wielu innych miejscach. Ruszaj z nami!
