Senior to nie przedszkolak: Terapeutka zwraca uwagę na zjawisko infantylizacji osób starszych
Na facebookowym profilu "Senior i sens" pojawił się ważny post dotyczący infantylizacji osób starszych.
"Senior to nie przedszkolak. Dziś pozwolę sobie na bardziej osobisty wpis niż zwykle. Od lat pracuję z osobami starszymi żyjącymi z zaburzeniami neuropoznawczymi, w tym z chorobą Alzheimera. Obserwuję również facebookowe profile placówek dziennej i całodobowej opieki. I jest jedna rzecz, która za każdym razem budzi we mnie ogromny sprzeciw. Mam na myśli zajęcia plastyczne. Widzę seniorów wycinających papierowe motylki, biedronki i inne owady. Widzę kolorowanki z dziecięcymi obrazkami przedstawiającymi uśmiechnięte pszczółki, jeżyki czy misie. Widzę prace, które wyglądają jak żywcem przeniesione z przedszkola. I za każdym razem zadaję sobie to samo pytanie: dlaczego?" - napisała Weronika Pliszka, terapeutka zajęciowa pracująca z osobami z zaburzeniami neuropoznawczymi, animatorka zajęć dla seniorów oraz autorka profilu "Senior i sens", poświęconego aktywizacji osób z zaburzeniami neuropoznawczymi oraz metodom wspierania ich codziennego funkcjonowania.
"Dlaczego osoba, która przeżyła kilkadziesiąt lat, wychowała dzieci, pracowała zawodowo, podejmowała ważne życiowe decyzje, ma nagle spędzać czas na aktywnościach, których nie zaproponowalibyśmy zdrowemu osiemdziesięciolatkowi? Dlaczego uznajemy, że to odpowiednia aktywność tylko dlatego, że ktoś żyje z zaburzeniami neuropoznawczymi? Zaburzenia neuropoznawcze nie odbierają godności i nie sprawiają, że przestaje się być dorosłym człowiekiem. Nie oznaczają również, że jedyną możliwą formą aktywizacji są zadania przypominające zajęcia w przedszkolu. Nie mam nic przeciwko prostym pracom. Wręcz przeciwnie - często właśnie takie są najbardziej odpowiednie dla osób żyjących z zaburzeniami poznawczymi. Problemem nie jest ich prostota, lecz ich dziecinna forma" - wytłumaczyła.
Pliszka dodała, że stworzenie wartościowych zajęć twórczych dla seniorów nie jest trudne. Trzeba jedynie dostosować je do możliwości, potrzeb i zainteresowań uczestników.
- "Istnieje wiele pomysłów wykorzystujących elementy arteterapii, które są dostępne nawet dla osób z większym stopniem zaburzeń neuropoznawczych, a jednocześnie pozwalających tworzyć estetyczne i wartościowe prace. Abstrakcja, prosty decoupage czy kompozycje z naturalnych materiałów pokazują, że aktywność twórcza może wzmacniać poczucie godności, sprawczości i dawać prawdziwą satysfakcję. Świetnym rozwiązaniem mogą być również proste kolorowanki z wyraźnym konturem i niewielką liczbą szczegółów, utrzymane w estetyce odpowiedniej dla osób dorosłych" - napisała.
Na koniec Pliszka dodała, że bardzo zależy jej na tym, by wspólnie zmieniać sposób myślenia o aktywizacji osób starszych z zaburzeniami neuropoznawczymi.
Post Weroniki Pliszki spotkał się z dużym odzewem. Część osób zgodziła się z jego treścią, ale nie brakowało krytyki. Terapeutka udzieliła więc dłuższego wywiadu dla Radia Rzeszów, w którym wyjaśniła, co miała na myśli, publikując kontrowersyjny post.
Pliszka uważa, że mądre, właściwie dobrane aktywności pomagają zachować sprawność, poczucie sprawczości i niezależności. Jednocześnie potrafią też ochronić osoby z demencją przed utratą poczucia własnej wartości i traktowaniem ich w sposób niedostosowany do wieku.
W debacie o starzeniu się społeczeństwa bardzo dużo mówi się o aktywnych seniorach, a często nie zauważa tych, którzy z powodu demencji lub innych zaburzeń neuropoznawczych, stopniowo wycofują się z życia społecznego. Weronika Pliszka tłumaczy, że pogarszające się funkcje poznawcze nie odbierają człowiekowi jego dorosłej tożsamości.
Zobacz również: Nie daj się nabrać na "wakacje marzeń". Sześć oszustw, które najczęściej uderzają w seniorów przed urlopem
Seniorzy "w szkole już byli". Nie chcą być traktowani jak dzieci
W debacie o starzejącym się społeczeństwie najczęściej mówi się o aktywnych seniorach. Mniej uwagi poświęca się osobom z demencją i innymi zaburzeniami neuropoznawczymi, które stopniowo wycofują się z życia społecznego. Takie osoby mogą oczywiście korzystać z wielu skierowanych do nich zajęć, ale według Weroniki Pliszki część z nich jest niedostosowana do wieku uczestników.
"W szkole już byłem", "Jestem na to za stary", "To jak w przedszkolu" - to według terapeutki najczęstsze reakcje, pojawiające się podczas zajęć. Zdaniem Weroniki Pliszki, problemem nie są same motywy czy forma zajęć, ale ich odbiór. Osoby z zaburzeniami neuropoznawczymi często nie potrafią jasno zakomunikować dyskomfortu lub poczucia zawstydzenia. W głębi nie chcą jednak korzystać z kolorowanek przeznaczonych dla dzieci i czuć się jak w przedszkolu.
Pliszka zwraca uwagę na fakt, że pogarszające się funkcje poznawcze nie odbierają człowiekowi dorosłej tożsamości. Seniorzy nadal mają swoje doświadczenia, poczucie estetyki i chcą być traktowani z szacunkiem.
Według Weroniki Pliszki, warto proponować im zajęcia proste w wykonaniu, ale utrzymane w dojrzałej formie. Wspiera to sprawność poznawczą i manualną, a jednocześnie nie narusza godności uczestników. Ważne są także komunikaty kierowane do seniorów - powinny być jasne i proste, ale zawsze dorosłe!
Czym jest infantylizacja seniorów?
Infantylizacja seniorów to, mówiąc najprościej, traktowanie dorosłej osoby starszej jak małego dziecka. Jest to forma dyskryminacji ze względu na wiek.
Infantylizacja seniorów, choć zazwyczaj nieintencjonalna i wynikająca często z troski, odbiera im niestety podmiotowość, godność oraz poczucie niezależności w życiu codziennym. By temu zapobiec, powinniśmy unikać używania zdrobnień, zwracania się do osób starszych na "ty" lub zmieniania tonu głosu na "dziecięcy".
Infantylizacja to także podejmowanie decyzji za seniora w sprawach jego zdrowia, finansów czy wyglądu bez pytania go o zdanie, wyręczanie w prostych czynnościach czy ignorowanie opinii.
Zjawisko to mocno obniża poczucie własnej wartości i wiary we własne siły, powoduje wycofanie społeczne, apatię oraz pogłębienie stanów depresyjnych. Infantylizacja seniorów wpływa także na ich szybszą utratę samodzielności fizycznej i psychicznej z powodu stałego wyręczania - jest więc zjawiskiem groźnym, które finalnie wpływa bardzo negatywnie na formę seniorów.
Zobacz również: Pięć numerów, które senior powinien mieć zawsze pod ręką. Mogą okazać się bezcenne
Podróż zaczyna się od pomysłu, a my mamy ich mnóstwo. Zobacz, jakie destynacje są teraz na topie i zainspiruj się do własnej przygody. Więcej na styl.interia.pl/podróże











