Spis treści:
- Popielica szara - co to za zwierzę i gdzie występuje?
- Jaką rolę w przyrodzie pełni popielica szara? Trwają badania nad tym intrygującym gatunkiem
Popielica szara - co to za zwierzę i gdzie występuje?
Jesień to dla dzikich zwierząt najbardziej intensywny i pracowitym okresem w całym roku. Nie tylko jelenie, niedźwiedzie, wiewiórki, borsuki czy jeże zmieniają swoje zachowania i rozpoczynają przygotowania do zimy. Wśród leśnej zwierzyny występującej w Polsce są gatunki mniej znane, rzadko spotykane przez człowieka - do grupy tej należy między innymi popielica szara. Jest to niewielki, nocny ssak z rzędu gryzoni, należący do rodziny popielicowatych. Posiada popielato-szare futerko i puszysty ogon, a wyglądem przypomina miniaturową wiewiórkę lub szczura. Chociaż biologicznie rzecz biorąc jest gryzoniem i w poszukiwaniu schronienia lub pożywienia może czasem wyrządzić szkody w gospodarstwach, nie jest traktowana jako szkodnik. W Polsce jest to gatunek rzadki, objęty ścisłą ochroną prawną. Jej naturalnym siedliskiem są gęste lasy liściaste oraz mieszane, gdzie większość czasu spędza wysoko w koronach drzew i niechętnie schodzi na ziemię.
Jaką rolę w przyrodzie pełni popielica szara? Trwają badania nad tym intrygującym gatunkiem
Popielica szara pełni bardzo ważną rolę w ekosystemie - jest bioindykatorem zdrowych lasów oraz istotnym ogniwem w leśnym łańcuchu pokarmowym. Niemal całe swoje życie spędza w koronach drzew starych lasów liściastych, a jej głównym pokarmem popielicy są nasiona i owoce drzew oraz krzewów m.in. orzechy laskowe, żołędzie i bukiew. Część nasion gubią podczas transportu w koronach drzew lub spuszczają na dno lasu. Jest to ssak aktywny nocą, stanowiący ważne źródło pokarmu dla nocnych drapieżników - na popielice polują m.in. sowy i kuny leśne. Mimo że jest głównie roślinożercą, to w okresie wiosenno-letnim wzbogaca dietę o białko zwierzęce i zjada różne owady, ich larwy oraz ślimaki. Dzięki temu w naturalny sposób przyczynia się do kontrolowania liczebności szkodników żerujących na liściach i pąkach drzew. Wczesną jesienią intensywnie żeruje - zjada duże ilości wysokokalorycznych nasion i owoców, aby zgromadzić zapasy tłuszczu, a następnie schodzi z drzew i i zapada w hibernację. Zimowy sen popielicy trwa od października aż do maja. Przesypia nawet 250 dni w roku, co czyni ją absolutnym rekordzistą i największym śpiochem wśród polskich zwierząt. Aktywna jest zaledwie przez 3 do 5 miesięcy w roku.
W Puszczy Kozienickiej (woj. mazowieckie) są prowadzone badania na temat tego intrygującego stworzenia, a konkretnie obserwuje się preferencję gatunkową zamieszkiwanych przez popielicę drzewostanów, a także dynamikę populacji i rozrodu. Analizy w tym temacie prowadzone są przez naukowców z Instytutu Badawczego Leśnictwa. Dzięki rozmieszczonym na terenie puszczy budkom (w latach 2015-2019) dowiedziono, że gatunek ten na terenie Puszczy Kozienickiej jest dość powszechny i występuje w bardzo wysokich zagęszczeniach. Określono, że środowiskowe preferencje popielic zależne są od struktury drzewostanu i od zwarcia - popielica dobrze się czuje w lasach sosnowych, ale z domieszką drzew liściastych np. graba lub dębu.
