Spis treści:
- Dlaczego jeże są niezwykle pożyteczne?
- Jak zwabić jeża do ogrodu?
- Kiedy jeż w ogrodzie powinien być powodem do niepokoju?
- Jeże - co to za zwierzęta?
Dlaczego jeże są niezwykle pożyteczne?
Nie każdy zdaje sobie sprawę, że obecność jeża w ogrodzie powinna być powodem do radości i warto zrobić wszystko, aby go tam zatrzymać. Stworzenia te są bowiem naturalnymi sprzymierzeńcami ogrodników, co wynika z ich urozmaiconej diety. Jeże żywią się owadami, które zagrażają roślinom ogrodowym (jeden osobnik w ciągu nocy potrafi zjeść znaczną ilość szkodników), ale nie tylko. Zjadają chrząszcze i ich larwy (m.in. niebezpieczne pędraki), gąsienice, przenoszące choroby muchy i komary oraz mrówki. Co ciekawe, te kolczaste, niewielkie stworzenia niekiedy polują nawet na żaby, w tym ropuchy (są odporne na ich jad), a nawet jadowite węże, np. żmije.
Jeże przyczyniają się do zachowania naturalnej równowagi w ekosystemie, eliminując szkodniki i utrzymując popularne wielu gatunków na kontrolowanym poziomie. Obecność jeża pozwala ograniczyć stosowanie chemicznych środków ochrony roślin przeciwko ślimakom i owadom, a jeśli z własnej woli zawędruje do ogrodu, może to świadczyć, że znalazł miejsce wolne od trującej chemii, spokojne, dzikie i różnorodne biologicznie.
Jeże w ogrodach najczęściej poszukują miejsc zacienionych, wilgotnych i zwykle wybierają sobie kryjówki takie jak stare kompostowniki, sterty drewna, liści i gęste żywopłoty, które nie są ruszane przez kilka miesięcy. O dobrobyt jeży powinniśmy szczególnie dbać, tym bardziej że wszystkie gatunki naturalnie występujące w Polsce objęte są częściową ochroną gatunkową. Ich zabijanie, okaleczanie, chwytanie czy przetrzymywanie jest prawnie surowo zabronione.
Jak zwabić jeża do ogrodu?
Jeż, który zamieszkał w przydomowym ogródku to dla właścicieli posesji niebywałe szczęście. Jeśli go zauważymy, warto zrobić wszystko, aby zadomowił się na stałe i czuł bezpiecznie. Jeśli chcesz z kolei zaprosić jeże do swojej przydomowej przestrzeni, musisz wiedzieć, co tak naprawdę przyciąga te stworzenia. W ogrodzie należy przede wszystkim ograniczyć lub całkiem zrezygnować ze stosowania chemicznych środków ochrony roślin, stworzyć zaciszne, naturalne schronienia, np. pozostawianie sterty liści, gałęzi czy umieszczenie kompostownika.
Kluczowe jest, aby umożliwić jeżom swobodne przemieszczanie się po terenie, poprzez wykonanie otworów w ogrodzeniu, a także warto rozważyć ograniczenie koszenia trawnika. W ciepłe dni dobrze jest pozostawić przy ogrodzeniu niewielką miseczkę z wodą. Ponadto podczas koszenia gęstej trawy należy zachować szczególną ostrożność i sprawdzić wcześniej, czy w zaroślach nie chowa się jeż.
W calu zwabienia jeży do ogrodu można rozważyć także posadzenie kilku roślin, w których te ssaki uwielbiają się chować. Należą do nich np. gęsty żywopłot - ligustr, berberys, dereń, a także byliny i trawy, które nie są ścinane "na zero" np. szałwia, jeżówka, rozchodniki, miskanty.
Kiedy jeż w ogrodzie powinien być powodem do niepokoju?
Jeż w ogrodzie jest zupełnie naturalnym i pożądanym dla ogrodników zjawiskiem, jednak bywa, że jego obecność będzie wymagała interwencji, jeśli zachowuje się nienaturalne. Jeże to zwierzęta nocne - jeśli zauważysz, że biega w ciągu dnia, w pełnym słońcu po trawniku możesz przypuszczać, iż jest ranny, chory, odwodniony lub osierocony. W przypadku, gdy jeż, którego zauważysz, posiada widoczne obrażenia - krwawi, kuleje bądź też został uwięziony w siatce czy innej przeszkodzie, nie możesz przejść obok obojętnie. Niekiedy bywa, że jeż zwija się w kulkę, leży na boku i wydają wysokie dźwięki, co oznacza, że najpewniej cierpi. Reakcja będzie konieczna również w przypadku napotkania młodych jeży bez matki lub wyjątkowo małych osobników późną jesienią. W takich sytuacjach nie należy działać na własną rękę, a skontaktować się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt, weterynarzem lub strażą miejską. Czekając na pomoc, warto zabezpieczyć poszkodowanego jeża - założyć rękawiczki i przenieść go np. do kartonu.
Jeże - co to za zwierzęta?
Jeże to niezwykle pożyteczne, sympatyczne stworzenia, a zarazem największe owadożerne ssaki występujące w Polsce. Bytują w zacisznych miejscach, które oferują schronienie i bogatą bazę pokarmową. Uwielbiają przebywać się w gęstych zaroślach, żywopłotach, parkach, obrzeżach lasów liściastych i mieszanych, jak również w przydomowych ogrodach. Można dostrzec je zazwyczaj już na początku kwietnia, kiedy to budzą się z zimowego snu, a jeśli zadomowią się i poczują bezpiecznie, mogą pozostać w ogrodzie nawet do jesieni.
Młode jeżątka z kolei zaczynają pojawiać się już od połowy maja. Jesienią jeże zapadają w zimowy sen - ich hibernacja trwa na ogół od października do kwietnia - zwijają się w ciasną, kolczastą kulkę w gniazdach z liści, mchu i trawy. Temperatura ciała tych ssaków wówczas drastycznie spada, a procesy życiowe znacznie zwalniają. Dzięki temu mogą przetrwać trudne, zimowe warunki bez pożywienia.
Jeże to samotnicy, łączący się w pary jedynie w okresie godów. Są bardzo zwinne, potrafią świetnie pływać, wspinać się i poruszać naprawdę bardzo szybko - w czasie zagrożenia nawet do 9 km/h. Te wędrowne ssaki w ciągu jednej nocy potrafią pokonać dystans 2-3 km, penetrując przy tym teren i żerując. W Polsce występują dwa gatunki jeży: jeż wschodni - można go spotkać na terenie niemal całej Polski, oraz jeż zachodni (europejski) zamieszkujący Śląsk, Ziemię Lubuską oraz Pomorze Szczecińskie.
Najbardziej charakterystyczną cechą jeży są igły, których na niewielkim ciele tego ssaka może być nawet 8000. Mają one długość około 2 cm, są szarobrunatne i pokrywają grzbiet oraz boki. Na brzuchu z kolei jeże posiadają biało-szare futerko, a poza tym cechuje je: wydłużony, stożkowaty ryjek zakończony wilgotnym i bardzo ruchliwym nosem, malutkie oczy, praktycznie w całości ukryte pod futerkiem zaokrąglone uszy, a także króciutki, 20 milimetrowy ogonek. Wymiary dorosłego jeża mogą sięgać od 13,5 do 30 cm, a waga wynosić od 400-1200 g.
Zastanawialiście się kiedyś, po co jeżowi są potrzebne igły? Otóż wcale nie do noszenia jabłek, co często sugerują ilustracje w książkach dla dzieci. Kolce u jeża to zmodyfikowane włosy - wypełnione powietrzem kolczaste rurki, które służą temu ssakowi przede wszystkim do obrony przed drapieżnikami. W obliczu zagrożenia nastrasza je i zwija się w kłębek, dzięki czemu jest bezpieczny, bo próba dotknięcia lub rozwinięcia go kończy się bolesnym ukłuciem.
Każdy gatunek ma swoją opowieść. Od najmniejszych owadów po zwierzęta, które potrafią przebyć tysiące kilometrów, by wrócić do domu. Poznaj historie, które pokazują potęgę natury. Więcej na styl.interia.pl
