Na czym polega fenomen Domu Książków?
O Domu Książków, zrobiło się głośno jesienią ubiegłego roku, gdy willa została wystawiona na sprzedaż. Obiekt, powstały w latach 1967-1977 według projektu Wojciecha Pietrzyka (autor m.in. kościoła "Arka Pana" w Krakowie), na zlecenie lekarza, Stanisława Książka, uważany jest za ikonę powojennego modernizmu. Określa się go mianem "najpiękniejszego w Polsce", nierzadko porównuje do realizacji takich jak willa Tugendhatów w Brnie.
Ten dom jest zaprojektowany od A do Z. Zawsze namawiam, żeby się rozglądać, bo w nim nawet nóżki mebli są ciekawe. Dom Książków można chłonąć i chłonąć
Argumentów na poparcie powyższych zachwytów nie brakuje. Uwagę zwraca zarówno lekka, wsparta na filarach bryła obiektu, jak i wykończenie - drewniane okładziny, lastriko, marmurowe posadzki, oświetlenie w stylu space age, szklane mozaiki autorstwa Heleny i Romana Husarskich, kominek przypisywany Bronisławowi Chromemu. Interesujące są gry motywów, zastosowane w wyposażeniu i dekoracji, a także unikatowe rozwiązania projektowane z myślą o potrzebach inwestorów (m.in. umieszczenie włączników świateł na niższej niż standardowa wysokości - rozwiązanie podyktowane niskim wzrostem żony Stanisława Książka).
Co więcej - przez pół wieku swojego istnienia dom nie przeszedł znaczącego remontu, a jego bryła i wyposażenie zostały zachowane w niezmienionej formie. - Trochę tych domów już widziałam i żaden nie był tak śmiały, tak dopracowany - mówiła w podcaście "Zamieszkanie" Julia Dragović, dziennikarka magazynu "Architektura.Murator", która od pojawienia się informacji o sprzedaży monitoruje losy Domu Książków - Ten dom jest zaprojektowany od A do Z. Zawsze namawiam, żeby się rozglądać, bo w nim nawet nóżki mebli są ciekawe. Dom Książków można chłonąć i chłonąć.
Obejrzyj odcinek podcastu "Zamieszkanie" o Domu Książków:
Miłośnicy architektury walczą o Dom Książków
Wybitne walory sprawiły, że obiektem przy ulicy Chopina 16 w Tarnowie zainteresowali się nie tylko potencjalni nabywcy, ale również badacze i miłośnicy architektury. Wejściówki na organizowane kilkukrotnie oprowadzania, rozchodziły się w ciągu kilku godzin. Dom dotychczas obejrzało ponad tysiąc osób, nie tylko z Tarnowa, ale również z Krakowa, Warszawy i miast Śląska. Zdarzali się też odwiedzający zza granicy.
Pojawił się również pomysł, by obiekt przeszedł nie w prywatne, a publiczne ręce. Zakup willi przez państwową instytucję gwarantowałby zachowanie jego walorów estetycznych i architektonicznych, a także dawałby nadzieję na to, że obiekt będzie regularnie udostępniany zwiedzającym. W sprawie zakupu do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego skierowano petycję, pod którą do chwili obecnej podpisało się ponad 3 tys. osób. - Pomysł pochodzi od zwiedzających, którzy ciągle pytali, czy obiekt kupi ministerstwo. Naprawdę, po godzinie pobytu w tym domu, człowiek przestaje rozumieć, dlaczego to jeszcze nie jest zabytek i dlaczego to nie jest muzeum, bo ten dom odbiera się jako wieczny zachwyt - mówiła w podcaście "Zamieszkanie" Julia Dragović, będąca współautorką petycji.
Czy MKiDN kupi Dom Książków? Jest odpowiedź na interpelację
Sprawą zainteresowała się również posłanka, Daria Gosek-Popiołek, która skierowała do resortu kultury interpelację, pytając czy ministerstwo rozważa zakup domu przy ul. Chopina 16 w Tarnowie oraz czy planuje inne, dodatkowe działania służące ochronie tego unikatowego obiektu.
Jak poinformowała w swoich mediach społecznościowych, właśnie otrzymała odpowiedź na pytania.
"Mam dobre wiadomości w sprawie Domu Książków w Tarnowie! W odpowiedzi na moją interpelację Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oficjalnie potwierdziło, że: sprawa zakupu domu jest przez nie analizowana pod kątem finansowym i organizacyjnym, Biuro Wystaw Artystycznych w Tarnowie wyraziło zainteresowanie obiektem, Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków deklaruje rozpoczęcie procedury wpisu Domu Książków do rejestru zabytków, co daje realną szansę na zachowanie jego unikalnego charakteru" - napisała posłanka na swoim instagramowym profilu.
To ogromny krok naprzód, bo przecież jeszcze kilka miesięcy temu baliśmy się, że Dom Książków zniknie w cieniu komercyjnych inwestycji.
"Dziś jesteśmy na dobrej drodze do tego, by go ochronić" - dodała.
Co dalej z Domem Książków?
Jakie funkcje mógłby pełnić Dom Książków po nabyciu przez MKiDN? Muzeum, miejsce rezydencji artystycznych, przestrzeń kulturalna i wystawiennicza - to tylko kilka propozycji. - Moim zdaniem powinien funkcjonować jako ikoniczny dom, udostępniony jako muzeum samego siebie - mówiła Julia Dragović.
Czy znaleźliby się turyści, chcący odwiedzić taką placówkę? Zagraniczne przykłady obiektów takich jak willa Tugendhatów w Brnie, dom Alvara Aalto w Helsinkach, czy willa Savoye w Poissy, pokazują że administratorzy ikon modernizmu na frekwencję nie mogą narzekać. Wręcz przeciwnie, w wielu przypadkach zwiedzający kupują bilety z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem.
Czy Dom Książków czeka podobny los? Zobaczymy. Na razie osoby, zainteresowane zwiedzaniem willi, mogą zajrzeć do niej w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, 20 i 21 września.
